Vrijheid zit niet in een Appletje

Vrijheid zit niet in een Appletje. En creativiteit zit niet in een scheve jurk. Of in een gifgroene glimblouse met oversized manchetten. Ook een hippe bril is geen graadmeter voor inventiviteit. Toch zie je bij een beetje communicatiebureau meer hippe brillen en scheve jurken dan in – ik noem maar wat – een willekeurig klein dorp in de Alblasserwaard. Daarmee is het ook wel weer heel voorspelbaar overigens en in het geheel niet creatief.

Zonder vrije ruimte geen creativiteit. Vrijheid om eens iets geks te doen, eens iets grandioos te laten mislukken. Ook leuk is om een keer iets anders te zeggen dan in de gebruikelijke bureaubraaftaal “Ik voel de behoefte om mijn teleurstelling over dit onderwerp met jullie te delen” of ‘feedback is een cadeautje’. Want alle scheve jurken en hippe brillen hebben dezelfde boeken gelezen dus ze weten dat je eigenlijk bedoelt ‘ik ben pislink over dat onderwerp’, en ‘wat een kutopmerking’.

Nu was ik laatst op een verjaardag en verjaardagen zijn altijd leuk. En ook als ze niet leuk zijn, zijn ze toch leuk. Bijvoorbeeld door de gesprekken. Gezellig met zijn allen in een kring. De vroege gasten hebben de beste stoelen. De gasten die later binnenkomen, zitten op garagestoffige klapstoeltjes. De aldus samengestelde reeks gasten – een combinatie van familie, twee vrienden van vroeger, de vakantievrienden van vorig jaar, de thuiskapster en enkele verdwaalde buurtbewoners - kent elkaar eigenlijk alleen van deze jaarlijks terugkerende activiteit.

De handeling bij binnenkomst is vrij eenvoudig en weinig creatief. Je geeft iedereen een hand, mompelt ‘gefeliciteerd’ en vervolgens schuif je aan op de eerste lege stoel in de kring die vrij is. Daar begint vervolgens een geanimeerd gesprek tussen twee mensen die elkaar nauwelijks kennen: in dit geval Scheve Jurk en Degelijk Exemplaar.

Na de eerste beleefdheden uitgewisseld te hebben over malkanders jurken snijdt Degelijk Exemplaar een nieuw onderwerp aan. Op ietwat luide toon vertelt ze dat ze sinds kort scheerolie gebruikt in plaats van scheerschuim. “Echt heel erg fijn, ik heb nu veel minder last van rode bultjes. En je kunt het overal gebruiken hoor, je hoeft niet bang te zijn dat het ergens gaat irriteren.” Scheve Jurk valt helemaal stil en je ziet haar denken, op zoek naar een braaftaals antwoord. Maar in combinatie met de woorden ‘scheerolie-bultjes-ergens’ schiet haar niets te binnen. Vrije ruimte zit niet in een jurk of appletje. Ik neem een hap van mijn tiramonchou en geniet.